09 Wrz O różnych obliczach Wiedźmina na świecie

Napisała Dział: Felietony Komentarze DISQUS_COMMENTS
Oceń ten artykuł
(17 głosów)

oblicza wiedzmina2

Postać Geralta z Rivii dzięki serii gier stała się znana na całym świecie. Można powiedzieć, że wręcz kultowa. Coraz mniej fanów wiedźmina kojarzy jednak, że bohater ten po raz pierwszy pojawił się w opowiadaniu „Wiedźmin” w miesięczniku „Fantastyka” w 1986 roku. Autorem był Polak, Andrzej Sapkowski. Potem pojawił się pierwszy zbiór opowiadań, także zatytułowany „Wiedźmin”, następnie rozszerzony o kolejne teksty i wydany pod tytułem „Ostatnie życzenie”, kolejny zbiór – „Miecz przeznaczenia”, aż w końcu pięciotomowa powieściowa „Saga o wiedźminie”.

To wie każdy Polak. Prześledźmy, jak sprawa wyglądała na świecie.

Na początku wiedźmin zawitał do Rosji, w której stał się znany jako Ведьмак. Pierwsze, częściowe tłumaczenie „Ostatniego życzenia” („Последнее желание”) ukazało się już w 1991 roku nakładem wydawnictwa Аквилон. Pojawiło się także osiem wydań (1996, 2003, 2004, 2004, 2004, 2006, 2007, 2008) pełnego przekładu nakładem wydawnictwa ACT, choć zdarzali się też współwydawcy: Terra Fantastica oraz Люкс. Kolejne tytuły przetłumaczono jako: „Меч Предназначения”, „Кровь эльфов”, „Час Презрения”, „Крещение огнём”, „Башня Ласточки”, „Владычица Озера” oraz „Сезон гроз”. Charakterystyczną cechą rosyjskiego przekładu jest to… iż z początku był on całkowicie piracki i dopiero z czasem udało się wypracować porozumienie między ACT i Andrzejem Sapkowskim, dzięki któremu otrzymał on tantiemy za swoją pracę.

okladki rus

 

Jako drugie ukazało się tłumaczenie na język czeski (łatwo zresztą zauważyć, że Czesi polską fantastykę wyjątkowo lubią, na ich rynku ukazały się od tego czasu książki m.in. Mai Lidii Kossakowskiej, Aleksandry Janusz, Jakuba Ćwieka, Jarosława Grzędowicza, Andrzeja Pilipiuka czy Marcina Przybyłka).

W 1992 roku nakładem praskiego wydawnictwa Winston Smith ukazał się zbiór opowiadań „Zaklínač – Stříbrný meč” (dosłownie: Wiedźmin – Srebrny miecz), a rok później – „Zaklínač – Věčný oheň” (Wiedźmin – Wieczny ogień). Razem wzięte zawierały opowiadania z „Ostatniego życzenia”). Także w 1993 roku ukazał się po czesku „Miecz przeznaczenia”, czyli „Zaklínač – Meč osudu”. Pod przekładem opowiadań podpisali się: Jiří Pilch, Stanislav Komárek, Rostislav S. Gašper, Dittmar Chmelař oraz Roman Sochor.

Około dekadę później całość (zbiory opowiadań oraz saga) została wznowionajako spójna seria, a krótko potem wydane ponownie wzbliżonej szacie graficznej: „Zaklínač I – Poslední přání” (2008, 2011), „Zaklínač II – Meč osudu” (2008, 2011), „Zaklínač III – Krev elfů” (2009, 2011), „Zaklínač IV – Čas opovržení” (2009, 2011), „Zaklínač V – Křest ohněm” (2009, 2011), „Zaklínač VI – Věž vlaštovky” (2010, 2011) oraz „Zaklínač VII – Paní jezera” (2012, 2012). W 2014 wydawca uzupełnił serię o „Sezon burz” („Zaklínač – Bouřková sezóna”, 2014). Przez pewien czas w przekładach pomagał jeszcze Jiří Pilch, ale ostatecznie jedynym tłumaczem „Wiedźmina” na czeski został Stanislav Komárek.

okladki czeskie1

Warto też zauważyć, że Czesi wydawali także inne książki Sapkowskiego, a nawet pojedyncze opowiadania i artykuły… ponadto w Czechach istnieje wydawnictwo o nazwie zainspirowanej Sagą o Wiedźminie, czyli Brokilon.

 

Kolejne tłumaczenie pojawiło się już za czasów zbioru „Wiedźmin”, czyli kiedy słynna saga nie śniła się jeszcze nawet naszym rodakom. W 1997 roku litewska oficyna Dagonas wydała książkę zatytułowaną „Raganius” (kolejne wydanie ukazało się nakładem wydawnictwa Eridanas w 2005 roku). Prócz tego po litewsku ukazały się także „Miecz przeznaczenia” („Likimo kalavijas”, Eirdanas 2005), „Ostatnie życzenie” („Paskutinis noras”, Eridanas 2005), „Krew elfów” („Elfų kraujas”, Eridanas 2006), „Czas pogardy” („Paniekos metas”, Eridanas 2006), „Chrzest ognia” („Krikštas ugnimi”, Eridanas 2006), „Wieża Jaskółki” („Kregždės bokštas”, Eridanas 2007) oraz „Pani Jeziora” („Ežero valdovė”, Eridanas 2007). Głównym litewskim tłumaczem „Wiedźmina” jest Vidas Morkūnas, choć przy pierwszych tekstach możemy znaleźć także nazwiska Rasa Liaugaudaitė oraz Evaldas Liutkevičius.

okladki lit

 

Kolejnym krajem, który zapoznał się z losami Geralta, były Niemcy, które ochrzciły go mianem „Der Hexer”. Tytuły zaś prezentowały się następująco: „Ostatnie życzenie”– „Der letzte Wunsch” (1998, 2007), „Miecz przeznaczenia” –„Das Schwert der Vorsehung” (1998, 2008), „Krew Elfów”–„Das Erbe der Elfen” (2008), „Czas pogardy”–„Die Zeit der Verachtung” (2009), „Chrzest ognia”–„Feuertaufe” (2009), „Wieża Jaskółki”–„Der Schwalbenturm” (2009), „Pani jeziora”–„Die Dame vom See” (2011) oraz „Sezon burz”–„Zeit des Sturms” (2015).

okladki niemc

 

W Hiszpanii losy wiedźmina przybliżył czytelnikom José María Faraldo, zaczynając od roku 2003. „La espada del destino”, „El último deseo”, „La sangre de los elfos”, „Tiempo de odio”, „Bautismo de Fuego”, „La Torre de la Golondrina” oraz podzielona na dwa tomy „La Dama del Lago” (volumen 1, volumen 2) to tytuły, pod którymi można było zapoznać się z książkami Andrzeja Sapkowskiego w mowie Cervantesa.

okladki esp

 

Le Sorceleur to wiedźmin po francusku. Zbiory opowiadań „L'Épée de la providence” oraz „Le Dernier Vœu” okazały się dobrym wstępem do wydania sagi: „Le Sang des elfes", „Le Temps du mépris", „Le Baptême du feu”, „La Tour de l'Hirondelle”, „La Dame du Lac” oraz najnowszej książki o Geralcie z Rivii: „La Saison des orages”.

okladki fr

 

„A Saga do Bruxo Geralt de Rívia” to już portugalski i dzieło tłumacza o nazwisku Thomasz Barcinski. Wydanie wygląda bardzo znajomo dla każdego, kto zetknął się już z wersją hiszpańską… zresztą nawet tytuły brzmią całkiem podobnie.„O Último Desejo”, „A Espada do Destino”, „O Sangue dos Elfos” oraz „Tempo do Desprezo” są dostępne w księgarniach od jakiegoś czasu (i nawet w dwóch wersjach)... ale „Batismo de fogo” ukaże się dopiero we wrześniu tego roku.

okladki port1

 

Już po publikacji tego artykułu udało nam się dowiedzieć o dwóch ciekawostkach. Pierwsze portugalskie wydanie "Ostatniego życzenia" (mające wyjątkowo niski nakład) miało na okładce... Michała Żebrowskiego.

zebrowski

Z kolei na targi E3 w Los Angeles w 2007 roku przygotowano unikatową rzecz: małą książeczkę z "Mniejszym złem" (The Lesser Evil), którą rozdawano uczestnikom... a ponieważ byli wśród nich nieletni, to w opowiadaniu ocenzurowano wszystkie przekleństwa.

Tym białym krukiem podzielił się z nami Paweł Dembowski, dziękujemy!

zdjeciewiesiek

 

Im dalej w las, tym więcej drzew… czy raczej im późniejsze lata, tym więcej wydań sagi o wiedźminie na całym świecie. Przyszła w końcu pora na angielskie przekłady. Choć sam Andrzej Sapkowski mocno nalegał na tłumaczenie „Hexer”, za sprawą gier o Geralcie przyjęła się forma „Witcher” i wątpliwe, by kiedykolwiek miało ulec to zmianie. „The Sword of Destiny”, „The Last Wish”, „Blood of Elves”, „Time of Contempt” oraz „Baptism of Fire” są dostępne w wersji anglojęzycznej, a„The Swallow's Tower” i „Lady of the Lake” zostały zapowiedziane na lata 2016 i 2017.

okladki eng

 

Tęskniliście za cyrylicą? Wiedźmin – przepraszam – Вещерът zawitał także do Bułgarii. Odbyło się to całkiem klasycznie, czyli dwa tomy opowiadań oraz saga: „Меч на съдбата” i „Последното желание” oraz „Кръвта на елфите”, „Време на презрение”, „Огнено кръщение”, „Кулата на лястовицата” i „Господарката на езерото”.

okladki bulg

 

Inni Słowianie nie pozostawali w tyle, tak więc ukazały się przekłady siedmiu książek Andrzeja Sapkowskiego na serbski: „Мач судбине”, „Последња жеља”, „Крв вилењака, „Време презира, „Ватрено крштење”, „Ластавичја кула” oraz „Госпа од језера”.

okladki serb

 

Bez wątpienia interesująco brzmi profesja Geralta po fińsku – Noituri. Za przekład ten odpowiada Tapani Kärkkäinen, który przeszczepił do swojego kraju twórczość m.in. Ryszarda Kapuścińskiego czy Brunona Schultza. W Finlandii do 2015 roku ukazało się sześć książek z serii – brakuje „Pani Jeziora” oraz „Sezonu burz”. W księgarniach zaś znalazły się kolejno: „Viimeinen toivomus”, „Kohtalon miekka”, „Haltiain verta”, „Halveksunnan aika”, „Tulikaste” oraz „Pääskytorni”.

okladki finskie

 

Podobnie sprawa wygląda we Włoszech, „Wieża Jaskółki” ukazała się w lutym tego roku i na zakończenie sagi włoscy fani muszą jeszcze trochę poczekać. Póki co mogą sięgnąć po sześć książek: „Il guardiano degli innocenti”, „La spada del destino”, „Il sangue degli elfi”, „Il tempo della guerra”, „Il battesimo del fuoco” oraz „La torre della rondine”.

okladki wloskie1

 

Całkiem na bieżąco zapoznają się z twórczością Andrzeja Sapkowskiego Holendrzy. Do zbiorów opowiadań dołączyły ostatnio trzy tomy sagi: „De laatste wens”, „Het zwaard van het lot”, „Het Bloed van Elfen”, „De Jaren van Verachting” oraz „De Vuurdoop”. Na wydanie czekają „De Zwaluwtoren” oraz „Vrouwe van het Meer”.

okladki hol

 

Kontynuując podróż po przekładach Andrzeja Sapkowskiego, zapraszam do Szwecji. Niestety nie ma ich zbyt wiele, bo tylko zbiory opowiadań… ale jak ładnie brzmią ich tytuły! „Den sista önskningen” oraz „Ödets svärd”.

okladki szwec

 

A może „Ostatnie życzenie” po ukraińsku? Proszę, oto i „Останнє бажання”!

wiedzmin uk 1

 

Po węgiersku będzie to dla odmiany „Vaják I. Az utolsó kívánság”, ale znajdą się i kolejne tomy: „Vaják II. A végzet kardja”, „Vaják III. Tündevér”, „Vaják IV. A megvetés ideje” oraz „Vaják V. Tűzkeresztség”. Na zakończenie sagi przyjdzie jeszcze chwilę poczekać, ale jest dobrze!

okladki wegry

 

I na sam koniec trochę egzotyki – chińskie wydania książek Andrzeja Sapkowskiego. Interesująco to wygląda, prawda? Ciekawe, jakie nakłady mogą osiągnąć w tym kraju…

okladki chin

Oczywiście mamy nadzieję, że na tym dobra passa przekładów Sagi o wiedźminie się nie skończy. Wszak jeszcze tyle krajów na świecie, w których czytelnicy nie mogą zapoznać się ze znakomitą, polską prozą. Trzymamy kciuki za to, by była to kwestia czasu!

Ostatnio zmieniany czwartek, 10 wrzesień 2015 16:17